‘Attentie multitaskers: je hersens hebben problemen!’ Met die tekst begint een onderzoek van de Stanford University naar het fenomeen multitasken. Als je probeert te multitasken — een e-mail tikken en een gesprek gaande houden, bijvoorbeeld — zal merken dat je vingers gaan meedoen met het gesprek, of je mond zich bemoeit met de e-mail.

Dat is natuurlijk oud nieuws. Daarom is het in Nederland en vele andere landen verboden om een mobieltje vast te houden bij het autorijden. De mentale PK's die nodig zijn om het toetsenbordje van je telefoon te bedienen gaan ten koste van je rijvaardigheid. Of, sterker gesteld, je bent een volslagen idioot als je denkt dat je een ton aan staal en kunststoffen veilig over de weg kunt laveren terwijl je tegelijkertijd met je telefoon aan het klungelen bent. Welja, geloof me dan niet. [Pas op: de tekst linkt naar een schokkende video van een auto-ongeluk. Je bent gewaarschuwd!]

Taakverdeling

Vreemd genoeg is hands-free bellen nog steeds toegestaan. Omdat ze tijdens het autorijden tegen een telefoon kunnen praten (of met de passagiers) denken sommige mensen dat multitasken wel degelijk mogelijk is. Maar je doet maar één van beide taken bewust. Zolang het verkeersbeeld bekend is — zo druk als je gewoon bent, geen omleidingen — stuurt je onderbewustzijn. Je bewustzijn is dan vrij om een gesprek aan te gaan, of zomaar wat voor zich uit te dromen. Je kent vast wel het verschijnsel dat je op de plaats van bestemming bent aangekomen, maar dat je eigenlijk geen idee meer hebt wat je onderweg gezien hebt?

Het onderbewustzijn geeft het op

Maar als het een onbekende weg is, of er staat een file waar je die niet verwacht, dan gaat je onderbewustzijn ‘Opgelet! Dit ken ik niet!’ en geeft de controle weer over aan je bewustzijn. Probeer dan maar eens te rijden en een gesprek gaande te houden. Een van beide zal er onder lijden.

Multitasken op kantoor

Krek zo op je werk, natuurlijk. Probeer maar eens twee dingen tegelijk te doen die beide je bewuste aandacht vergen, en kwaliteit en snelheid van beide taken gaan omlaag. In je onderbewustzijn kun je multitasken. Mét focus en aandacht? Vergeet 't maar.

De oplossing

Zorg dat je alles waar je bewust mee bezig moet zijn je dan ook inderdaad je volledige aandacht kunt geven.

Elimineer alle interne afleidingen. Als je geconcentreerd probeert te werken zullen er allerlei dingen vanuit je onderbewuste omhoog bubbelen: boodschappen die nog moet doen, taken die je nog moet afronden, enzovoorts. Je onderbewustzijn blijft dat doen totdat je die gedachten kunt parkeren in een betrouwbaar extern systeem. Een notitieboekje voldoet prima voor dat doel (en zie voor meer suggesties ook het artikel Vang die vlinder! op deze site). Als er een gedachte opkomt die niet te maken heeft met de taak waar je mee bezig bent: prima! Schrijf 'm op, en kom er later op terug.

Elimineer alle externe afleidingen, voor zover mogelijk. Schakel je telefoon uit, of door, al is het maar voor een uurtje. Doe je kantoordeur dicht, of, als je in zo'n kantoortuin werkt, zet een hoofdtelefoon op en wat speciale geluidsonderdrukkende muziek. Sluit alle programma's op je computer, vooral die die om de haverklap met pop-up berichten en meldingen komen. Draai alleen die programma's die je nodig hebt om je taak te verrichten.

Wees sociaal

Misschien denk je dat het niet sociaal is om de deur dicht te doen, de telefoon niet op te pakken en met hoofdtelefoons op te zitten. Maar aan de andere kant: als je de wereld even kunt uitzetten op momenten dat je geconcentreerd met iets bezig bent, kun je diezelfde wereld je volledige aandacht geven op het moment dat je weer boven water bent. En dat maakt een enorm en goed merkbaar verschil. ‘Mijn deur staat altijd open’ klinkt goed maar vertaalt zich eigenlijk naar ‘Je kunt tegen me aankletsen, maar ik ben ook nog met andere dingen bezig.’

't Is efficiënter. 't Is effectiever. 't Is plezieriger. Wat wil je nog meer?

Meer informatie over multitasken vind je in het document Multitasken door Irma Lukkien en Yara Westgeest. Klik hier om de PDF (1.4Mb) te downloaden.